หลายคนที่เริ่มทำ Affiliate มักคิดว่าเมื่อได้รับค่าคอมมิชชันเข้าบัญชีแล้วก็จบ แต่ในความเป็นจริง ยอดเงินที่ได้รับจากการทำ Affiliate ถือเป็น รายได้ที่ต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้ โดยเฉพาะเมื่อแพลตฟอร์มมีการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้เราก่อนโอนเงิน หากไม่เข้าใจหลักการนี้ อาจทำให้กรอกภาษีผิด หรือพลาดสิทธิ์ขอคืนภาษีที่ถูกหักไว้
รายได้ Affiliate ต้องเสียภาษีหรือไม่
รายได้จากการทำ Affiliate โดยทั่วไปถือเป็นรายได้จากการให้บริการหรือค่านายหน้า ซึ่งกรมสรรพากรระบุว่าอยู่ในหมวด เงินได้ตามมาตรา 40(2) และบุคคลธรรมดาต้องรวมรายได้นี้ไว้ในการยื่นภาษีประจำปีด้วยแบบ ภ.ง.ด.90
แปลว่า ไม่ว่าคุณจะได้รับค่าคอมมิชชันจาก Shopee, Lazada, TikTok Shop หรือแพลตฟอร์มอื่น ๆ ก็ตาม ยอดเงินเหล่านั้นถือเป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีในปีภาษีเดียวกัน ไม่ใช่เงินที่ได้มาแล้วจบไป
เข้าใจภาษีหัก ณ ที่จ่ายก่อน
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือการที่ผู้จ่ายเงิน เช่น แพลตฟอร์ม Affiliate หักภาษีบางส่วนจากค่าคอมมิชชันก่อนโอนเงินให้เรา แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนเรา จึงเป็นการ “ชำระภาษีล่วงหน้า” ไม่ใช่ภาษีแยกอีกประเภทหนึ่ง
ในกรณี Shopee Affiliate ที่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% หากค่าคอมมิชชันก่อนหักภาษีเป็น 142 บาท ภาษีที่หักคือ 4 บาท คุณจะได้รับเงินเข้าบัญชี 138 บาท แต่เมื่อยื่นภาษีประจำปี ต้องกรอกรายได้ 142 บาท และภาษีที่ถูกหัก 4 บาท ไม่ใช่กรอกเพียง 138 บาท
| รายการ | ตัวอย่าง |
|---|---|
| ค่าคอมมิชชันก่อนหักภาษี | 142 บาท |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% | 4 บาท |
| เงินที่ได้รับเข้าบัญชี | 138 บาท |
| รายได้ที่ต้องกรอกใน ภ.ง.ด.90 | 142 บาท |
| ภาษีที่นำไปเครดิตได้ | 4 บาท |
จุดสำคัญคือ อย่าสับสนระหว่าง “เงินที่โอนเข้าบัญชี” กับ “รายได้ที่ต้องประกาศ” เพราะเงินที่โอนเข้าบัญชีคือยอดหลังหักภาษีแล้วเท่านั้น
วิธีกรอก ภ.ง.ด.90 สำหรับรายได้ Affiliate
เมื่อถึงช่วงยื่นภาษีประจำปี ให้นำรายได้ Affiliate ทั้งหมดของปีนั้นไปกรอกในรายได้ตามมาตรา 40(2) หรือหมวดรายได้จากการให้บริการ/รับจ้างทำของ แล้วนำยอดภาษีที่ถูกหักจากหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ไปกรอกในช่อง “ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายและเครดิตภาษี”
1. รวมรายได้ Affiliate ทั้งหมดของปี
หากคุณมีรายได้จากหลายแพลตฟอร์ม ให้รวมยอดก่อนหักภาษีทั้งหมดก่อน ไม่ใช่กรอกเฉพาะรายการเดียว เพราะระบบภาษีคำนวณจากรายได้รวมทั้งปี
2. นำภาษีที่ถูกหักไปเครดิต
ภาษีที่ Shopee หักไปแล้ว ถือเป็นเครดิตภาษีของคุณ เมื่อยื่น ภ.ง.ด.90 ให้นำยอดนี้ไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายจริง หากหักมากกว่าภาษีที่ต้องจ่าย คุณมีสิทธิ์ขอคืนภาษีส่วนที่เกิน
3. ตรวจสอบสิทธิ์หักค่าใช้จ่าย
รายได้ประเภท 40(2) สามารถหักค่าใช้จ่ายได้ 50% ของรายได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท อย่างไรก็ตาม หากคุณมีรายได้เงินเดือนด้วยและใช้สิทธิ์หักค่าใช้จ่ายไปแล้ว จะไม่สามารถใช้สิทธิ์นี้ซ้ำกับรายได้ Affiliate ได้
หนังสือรับรอง WHT สำคัญมาก
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือ WHT Certificate คือหลักฐานว่าแพลตฟอร์มได้หักและนำส่งภาษีให้คุณแล้วจริง จึงต้องเก็บไว้ให้ครบทุกรอบการจ่าย เพราะหากไม่มีเอกสารนี้ อาจไม่สามารถนำยอดภาษีไปเครดิตหรือขอคืนภาษีได้
ข้อควรระวังสำหรับมือใหม่
- อย่าคิดว่าเงินที่โอนเข้าบัญชีคือรายได้เต็มจำนวน เพราะยังไม่รวมภาษีที่ถูกหักไปแล้ว
- อย่าลืมเก็บ WHT Certificate ทุกเดือนหรือทุกรอบการจ่าย เพราะเป็นหลักฐานสำคัญตอนยื่นภาษี
- หากมีรายได้จากหลายแพลตฟอร์ม ให้รวมทุกแหล่งก่อนกรอก ไม่ใช่กรอกเฉพาะรายการเดียว
- หากมีรายได้เงินเดือนด้วย ให้ระวังเรื่องสิทธิ์หักค่าใช้จ่าย 50% เพราะหากใช้สิทธิ์ไปแล้วกับรายได้เงินเดือน จะไม่สามารถใช้ซ้ำกับรายได้ Affiliate ได้
- หากรายได้ต่ำมาก ภาษีที่ต้องจ่ายจริงอาจเป็น 0 แต่ยังควรยื่นภาษีเพื่อขอคืนภาษีที่ถูกหักไว้
บทสรุป
การทำ Affiliate ควรมองว่าเป็นการทำธุรกิจเล็ก ๆ ที่มีรายได้และภาระภาษีควบคู่กัน ไม่ใช่แค่การรับเงินแล้วจบ การเข้าใจเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย การเก็บหนังสือรับรอง WHT และการกรอก ภ.ง.ด.90 ให้ถูกต้อง จะช่วยให้คุณไม่พลาดสิทธิ์ขอคืนภาษีและไม่เจอปัญหาภายหลัง
อ้างอิง
- ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย – กรมสรรพากร
- แบบ ภ.ง.ด.90 – กรมสรรพากร
- วิธีการออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ Shopee Affiliate Program – Shopee TH Help Center
- คู่มือการดาวน์โหลดหนังสือรับรองภาษีหัก ณ ที่จ่าย – Shopee Affiliate WHT Certificate
- กรมสรรพากร ชี้แจง รายได้จากนายหน้า Affiliate ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น