BIOS คือเฟิร์มแวร์ที่ทำงานเป็นขั้นตอนแรกเมื่อเปิดคอมพิวเตอร์ หน้าที่หลักคือตรวจสอบฮาร์ดแวร์ เตรียมระบบให้พร้อม และส่งต่อการทำงานไปยัง Windows หรือระบบปฏิบัติการอื่น การรู้วิธีเข้า BIOS จึงมีประโยชน์มาก เมื่อต้องแก้ปัญหาเครื่องบูตไม่ได้ ติดตั้ง Windows จาก USB หรือตรวจสอบอุปกรณ์ภายในเครื่อง
BIOS คืออะไร
BIOS ย่อมาจาก Basic Input/Output System เป็นเฟิร์มแวร์ที่จัดเก็บอยู่ในชิปบนเมนบอร์ด เมื่อกดปุ่มเปิดเครื่อง BIOS จะเริ่มทำงานก่อน Windows ทันที
งานหลักของ BIOS มีดังนี้
- ตรวจสอบฮาร์ดแวร์เบื้องต้น เช่น CPU, RAM, การ์ดจอ และอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล
- ทำกระบวนการ POST หรือ Power-On Self-Test เพื่อตรวจว่าอุปกรณ์สำคัญพร้อมใช้งานหรือไม่
- ค้นหาอุปกรณ์บูต เช่น SSD, HDD หรือ USB Flash Drive
- ส่งต่อการทำงานไปยังระบบปฏิบัติการ เช่น Windows, Linux หรือ macOS
BIOS กับ UEFI ต่างกันอย่างไร
คอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ส่วนใหญ่ใช้ UEFI แทน BIOS แบบเดิม แต่ผู้ใช้ทั่วไปมักเรียกรวมกันว่า “เข้า BIOS” เพราะหน้าจอและวิธีใช้งานคล้ายกัน
| ประเด็น | BIOS แบบเดิม | UEFI |
|---|---|---|
| ใช้ในเครื่อง | คอมพิวเตอร์รุ่นเก่า | คอมพิวเตอร์และโน้ตบุ๊กรุ่นใหม่ |
| หน้าจอ | เมนูสีน้ำเงิน ใช้คีย์บอร์ดเป็นหลัก | อาจใช้เมาส์ได้ มีกราฟิกสวยกว่า |
| การบูต | รองรับ MBR | รองรับ GPT และ Secure Boot |
| ความเร็วเปิดเครื่อง | ช้ากว่า | เร็วกว่าและรองรับฟีเจอร์มากกว่า |
ทำไมต้องเข้าไปตั้งค่า BIOS
การเข้า BIOS ไม่ได้ใช้เฉพาะช่างซ่อมคอมพิวเตอร์ ผู้ใช้ทั่วไปก็อาจจำเป็นต้องใช้ในหลายสถานการณ์ เช่น
- เปลี่ยนลำดับการบูต เพื่อเลือกบูตจาก USB สำหรับติดตั้ง Windows
- ตรวจสอบ SSD หรือ HDD เมื่อเข้า Windows ไม่ได้ ว่าเครื่องมองเห็นดิสก์หรือไม่
- ดูข้อมูลฮาร์ดแวร์ เช่น รุ่น CPU, ขนาด RAM และอุณหภูมิของเครื่อง
- เปิดใช้งาน Virtualization สำหรับใช้งาน Virtual Machine เช่น VirtualBox หรือ VMware
- แก้ปัญหาเวลาผิด ในบางรุ่นสามารถปรับวันที่และเวลาได้ใน BIOS
- เปิดหรือปิด Secure Boot ในกรณีติดตั้งระบบปฏิบัติการหรือใช้อุปกรณ์บูตพิเศษ
วิธีเข้า BIOS ทำอย่างไร
วิธีเข้า BIOS ที่ใช้บ่อยที่สุดคือการกดปุ่มพิเศษทันทีหลังเปิดเครื่อง ก่อนที่ Windows จะเริ่มโหลด
- ปิดคอมพิวเตอร์ หรือเลือก Restart
- กดปุ่มเปิดเครื่อง
- กดปุ่มเข้า BIOS ซ้ำ ๆ ทันที เช่น F2 หรือ Delete
- เมื่อหน้าจอ BIOS หรือ UEFI ปรากฏขึ้น ให้หยุดกดปุ่ม
- ใช้ปุ่มลูกศรเลือกเมนู แล้วกด Enter เพื่อเข้าไปตั้งค่า
ปุ่มเข้า BIOS แต่ละยี่ห้อ
ปุ่มเข้า BIOS อาจแตกต่างกันตามยี่ห้อและรุ่นของเครื่อง ตารางนี้คือปุ่มที่พบบ่อย
| ยี่ห้อ | ปุ่มเข้า BIOS | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ASUS | F2 หรือ Delete | โน้ตบุ๊กมักใช้ F2 ส่วนเมนบอร์ดมักใช้ Delete |
| Acer | F2 หรือ Delete | กดซ้ำ ๆ ทันทีหลังเปิดเครื่อง |
| Dell | F2 | บางรุ่นใช้ F12 เพื่อเลือก Boot Menu |
| HP | Esc หรือ F10 | กด Esc แล้วเลือก BIOS Setup |
| Lenovo | F1 หรือ F2 | บางรุ่นใช้ปุ่ม Novo ข้างเครื่อง |
| MSI | Delete | โน้ตบุ๊กบางรุ่นใช้ F2 |
| Gigabyte | Delete | ใช้กับเมนบอร์ดส่วนใหญ่ |
สรุป
BIOS คือจุดเริ่มต้นของการทำงานคอมพิวเตอร์ ทำหน้าที่ตรวจสอบฮาร์ดแวร์ เตรียมระบบ และเลือกอุปกรณ์บูตก่อนเข้า Windows การรู้วิธีเข้า BIOS จะช่วยให้แก้ปัญหาเครื่องบูตไม่ได้ ติดตั้ง Windows และตรวจสอบฮาร์ดแวร์ได้ง่ายขึ้น